Evocircadian Kenniscentrum
« Vorige

De Hormonen Symfonie

Hormonen (evenals neurotransmitters) zijn informatiemoleculen die alle communicatieprocessen in je lichaam reguleren en die een enorme belangrijke rol spelen bij elk aspect van je gezondheid, of het nu gaat om slapen, denken, voelen, seks, drang naar zoet, opwarmen of prestaties leveren, alles heeft met hormonale activiteit te maken. Naast de compositie van je lichaam, wordt ook hoe je er uitziet beïnvloed door deze informatiemoleculen. Je metabolisme stimuleren, lichaamsvet verliezen, eetlust controleren, rustig zijn en beter slapen, beter focussen: hormonen zijn de sleutel.

 

Een essentieel mechanisme om de homeostase van het lichaam te onderhouden is de hormonale regulatie, die voor het goed functioneren van alle processen in je lichaam zorgt dat elk moment van de dag, iedere maand, ieder seizoen en ieder jaar weer, je hormonen fluctueren volgens het Circadiaanse ritme. Zowel groei, voortplanting, metabolisme, als temperatuurcontrole, vochtbalans en gedrag zijn voorbeelden van enkele van de vele lichaamsfuncties die door verhoging of verlaging van de fluctuerende hormonale niveaus gereguleerd worden.

 

Hormonen en neurotransmitters kunnen in drie groepen worden verdeeld, endocriene-, autocriene- en paracriene hormonen. Deze verdeling heeft te maken met de wijze waarop zij hun “boodschappen” aan doelcellen afgeven.

Endocriene hormonen circuleren over langere afstand via de bloedbaan – waar zij overigens geen functie hebben – en geven hun “boodschap” af aan de doelcel.

Autocriene hormonen, waarvan eicosanoïden de meest bekende zijn, worden afgegeven door een cel om daarna weer naar diezelfde of naastliggende cel terug te keren.

Paracriene hormonen, waar neurotransmitters toe behoren, geven hun boodschap af via kleine kanaaltjes of structuren en circuleren niet over grote afstanden.

 

Een andere verdeling laat zien dat er centrale hormonen, seksehormonen, hypofyse- en andere hormonen zijn.

 

Om het gehele steroïde netwerk te kennen, je de kennis en het inzicht van de vele interacties tussen alle hormonen toe te eigenen en om de beïnvloeding van hormonen op het brein en immuunsysteem te begrijpen, wordt bij het ECK aan alle “diehards” een ideale mogelijkheid verschaft, maar ook iedereen die zijn kennis wil uitbreiden zal niet teleurgesteld worden en zij die simpelweg iets meer te weten willen komen hoe hormonen in het lichaam functioneren komen ook aan hun trekken.

Vele alledaagse aannames over ziekte en zelfs gezondheid zullen daarmee als sneeuw voor de zon verdwijnen.

 

De hormonen die het meest tot de verbeelding spreken en die een enorme impact op je lichaam en geest hebben, zijn:

Insuline, Cortisol, T3/T4, Melatonine, Vitamine D, Oestrogeen, Testosteron, Progesteron, DHEA.

 

Onderstaande basisinformatie geeft een korte samenvatting zonder diep in te gaan op de onderlinge verbanden en interacties.

 

Insuline heeft voor een substantieel deel betrekking op voeding en een aantal belangrijke nutriënten. Dit hormoon is nodig om glucose de cel in te krijgen dat gebruikt zal worden voor energie. Insuline controleert de hoeveelheid suiker in het bloed door het de cel binnen te laten gaan. Een teveel aan insuline zet dat glucose weg als vet en gaat vervolgens de afbraak van dat vet tegen. Bekende veel voorkomende problemen zijn insulineresistentie en hypoglykemie, voor welke problemen vaak via voeding en andere niet-medische maatregelen goede oplossingen te vinden zijn.

 

Cortisol wordt in de bijnieren geproduceerd en is een veelzijdig hormoon wat vaak slecht begrepen wordt.

Cortisol heeft alles te maken met de werking van de HHB-as, wiens verminderde of verhoogde activiteit voor veel lichamelijke klachten zorgt.

Cortisol regelt samen met andere hormonen je bloeddruk, reguleert je bloedsuiker en spierfunctie. Cortisol beschermt je lichaam tegen stress, het gaat ontstekingen tegen door zijn onderdrukkende werking op het immuunsysteem, onderhoudt je lichaamsvloeistoffen, bloedcirculatie en nierfunctie.

Door de cortisolstressrespons wordt ook op velerlei manieren het hersenmetabolisme beïnvloed. Het is ook niet mogelijk om zonder cortisol te leven; de auto-immuunziekte van Addison is dodelijk.

 

T3/T4  zijn de schildklierhormonen die bij de vrouw vanwege haar voortdurende hormonale schommelingen sneller een probleem geven.

De belangrijkste werking van de schildklierhormonen is op het metabolisme, de manier waarop en snelheid waarmee je lichaam voeding in energie omzet. T3 en T4 laten hun werking op alle cellen in het gehele lichaam zien.  Zowel een te langzaam werkende als een te snel werkende schildklier geven enorme klachten die van invloed zijn op alle processen in je lichaam en geven een negatief domino effect op alle overige hormonale werkingen.

 

Melatonine is een donker hormoon uit de epifyse, behoort in de nacht hoog te zijn en overdag laag en speelt een regulerende rol in de licht/donker cyclus, met andere woorden in de relatie met het Circadiaanse ritme. Melatonine is een krachtig hormoon, met een antioxidant werking en nog vele andere interessante functies in het lichaam.

 

Vitamine D, of anders gezegd het (seco) steroïd hormoon Calcitriol, is eveneens een niet onbelangrijke stof waarover het laatste woord nog niet is gezegd. Haar productie geschiedt door de zon via de huid en eveneens via inname van dierlijk voedsel. Het prohormoon Cholecalciferol wordt in de lever omgezet naar Calcidiol en vervolgens in de nieren naar Calcitriol. Helaas ook met dit hormoon kunnen zowel te lage als te hoge waarden tot klachten leiden.

 

De seksehormonen oestrogeen, en progesteron, zijnde de ruggengraat van de vrouw en testosteron voor de man, zijn uitermate belangrijk gedurende het gehele leven, omdat deze onder vele andere, een beschermende functie uitoefenen.

Oestrogeen wordt geproduceerd in de eierstokken, in vet en in de hersenen. Er zijn drie belangrijke vormen oestrogenen, waarvan de 17-bèta-oestradiol veruit de belangrijkste is.

 

Bij afname van 17-bèta-oestradiol (samen met progesteron) gemiddeld tussen 41 en 51 jarige leeftijd van de vrouw, kan gemakkelijk een periode worden ingeluid waar zij chronische klachten gaat ontwikkelen. 17-bèta-oestradiol heeft ook vele beschermende functies in het brein, zoals het vergroten van de zuurstoftoevoer, het bevorderen van de bloedtoevoer, het reguleren van de neurotransmissie om er maar enkele te noemen. Oestrogeen heeft een balans met progesteron waarbij oestrogeen dominant is in de eerste helft van de vrouwelijke cyclus en progesteron vervolgens in de tweede helft van de cyclus. Een oestrogeendominantie op zich bestaat niet, maar betekent dat de balans met progesteron verdwenen is. Het gaat dan om een progesterontekort omdat tijdens de ovulatie te weinig wordt geproduceerd. Dit vindt meestal plaats vanaf 35-jarige leeftijd van de Westerse vrouw, wanneer de ovulatie kan gaan haperen. Progesteron heeft naast haar samenwerking met oestrogeen om de baarmoeder voor te bereiden op een mogelijke zwangerschap, een belangrijke andere taak omdat zij het cellulaire afweersysteem onderdrukt, alsmede  maandelijks mede zorgt voor apoptose. Er is nooit een overproductie van progesteron in het lichaam.

 

Testosteron wordt geproduceerd in de testes, eierstokken, bijnieren en de placenta. Hieruit kan gelijktijdig geconcludeerd worden dat ook testosteron bij de vrouw  een functie heeft, zoals overigens oestrogeen ook bij de man een duidelijke functie heeft.

Dit hormoon is voor de man essentieel voor de productie van sperma, ontwikkeling van spieren en o.a. ook een onderdrukker van het cellulaire immuunsysteem.

 

Vele andere hormonen zoals Pregnenolone, DHEA, DHT, Leptine, Vasopressine, Oxytocine Aldosteron, Groeihormoon, Adrenaline, Noradrenaline staan in relatie tot de bovengenoemde hormonen.

 

Hormonen zijn op velerlei manieren betrokken bij ziekte en lichamelijke klachten: hormonen veranderen bij veroudering, hormonen worden ontregeld door chemicaliën en medicijnen, er kunnen hormonaal aangeboren afwijkingen bestaan, maar de meeste problemen hebben te maken met een onbalans. Een van de hormonen, de 17-bèta-oestradiol, is daar een goed voorbeeld van, want zodra de vrouw in de overgang en vervolgens de menopauze komt en haar vrouwelijke hormonen niet meer worden geproduceerd, verdwijnen de beschermende effecten op haar lichaam zoals hierboven reeds genoemd. Vrouwen hebben honderden vragen over hun “ overgang en menopauze”.

 

Het zou een ethische verplichting moeten zijn voor artsen om hun vrouwelijke patiënten op de gevaren van het gebrek aan natuurlijke hormonen te wijzen en bio-identieke hormoonvervangende therapie voor te stellen. We zitten in het jaar 2020 en de tijd dat de farmaceutische industrie iedereen kan beïnvloeden met medicijnen en verdraaide onderzoeken zou echt voorbij moeten zijn.

Natuurlijk is ook een wetenschappelijk werk nooit compleet vanwege nieuwe kennis en voortschrijdend inzicht. Dit betekent echter niet dat je de beschikbare kennis moet ontkennen of de geboden inzichten die het geeft niet moet gebruiken.

 

Het Evocircadian Kenniscentrum richt zich o.a. op hormonen omdat verschillende van deze hormonen al honderden miljoenen jaren op aarde zijn en daardoor bij alle dieren en planten een cruciale rol vervullen. Naast microben, welke vele malen langer op aarde vertoeven, spelen ze een belangrijke rol in onze gezondheid en immuunsysteem.

Geschreven op: 11-08-2020